TÌM HIỂU VỀ THIỂU NĂNG TUẦN HOÀN NÃO

Não là một trong những cơ quan lớn nhất và quan trọng nhất đối với cơ thể người. Được cấu thành bởi một hệ thống mạng lưới dây thần kinh phức tạp khiến não bộ có thể đảm đương những công việc quan trọng trong việc giúp con người có thể sinh hoạt bình thường. Vì vậy bất kỳ sự ảnh hưởng tiêu cực nào đến não cùng đều vô cùng nguy hiểm. Thiểu năng tuần hoàn não là một trong số đó.

7 THÔNG TIN NHANH VỀ NÃO

Mô hình não người
Photo by Robina Weermeijer on Unsplash
  • Bộ não người có trọng lượng trung bình từ 1,2 – 1,4kg ( 2% tổng trọng lượng cơ thể) và 70% trọng lượng là nước
  • Não được chia ra làm nhiều thùy với các nhiệm vụ khác nhau: thùy não: thùy trán, thùy đỉnh, thùy thái dương, thùy chẩm, tiểu não.
  • Ở người trưởng thành, khi cơ thể nghỉ ngơi, não vẫn tiêu thụ 20% năng lượng của toàn cơ thể để duy trì hoạt động. Những công việc trí óc sẽ yêu cầu mức năng lượng cao hơn nữa.
  • Các tế bào thần kinh não khi chết thì không thể phục hồi lại được.
  • Não người được chia ra làm 2 bán cầu là bán cầu não trái và bán cầu não phải. Lý thuyết não trái thiên về tư duy logic, não phải có thiên hướng nghệ thuật là thông tin chưa có bằng chứng khoa học cụ thể.
  • Số lượng tế bào thần kinh ở người trưởng thành được ghi nhận là lên tới 86 tỷ tế bào.
  • Các xung thần kinh đến và đi từ não có vận tốc lên tới 270km/h

THIỂU NĂNG TUẦN HOÀN NÃO LÀ GÌ ?

Hình ảnh 3D não người với các cục máu đông - nguyên nhân gây ra thiểu năng tuần hoàn não.

Não được cung cấp máu bởi 2 động mạch là động mạch cảnh và động mạch đốt sống. Thiểu năng tuần hoàn não xảy ra khi không đủ lượng máu được bơm lên não để cung cấp oxy và các chất dinh dưỡng cần thiết. 

Tế bào não nếu thiếu oxy và các dưỡng chất có thể bị tổn thương hoặc nghiêm trọng hơn là chết chỉ trong vòng vài phút. Những tế bào não đã chết sẽ không thể phục hồi lại và sẽ để lại những hậu quả nghiêm trọng đối với cả thể xác, khả năng nhận thức hay thậm chí là cả về tinh thần.

NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH

Mạch máu bị tắc nghẽn gây ra thiểu năng tuần hoàn não

Bản chất của việc thiểu năng tuần hoàn não là do não không được cung cấp đủ oxy. Có nhiều lý do dẫn đến việc này như:

  • Rối loạn huyết áp: huyết áp là áp lực của dòng máu lên thành mạch. Huyết áp thấp ( có thể do thiếu máu, mất máu, lực bóp tim kém…) làm lượng máu bơm lên não không đủ. Huyết áp cao quá dễ gây vỡ mạch khiến xuất huyết não tạo ra các cục máu đông gây cản trở lưu thông máu đến não
  • Xơ vữa động mạch: Các mảng xơ vữa ( hình thành do các chất béo, cholesterol và các chất khác lắng đọng) ở thành mạch khiến mạch máu hẹp dần gây tắc nghẽn, hạn chế sự lưu thông của máu lên não
  • Các bệnh tim mạch: các bệnh như suy tim, van tim ảnh hưởng đến lực bóp của tim dẫn đến việc máu lên não không đủ
  • Các chấn thương liên quan đến đầu
  • Thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ: gây chèn ép mạch máu làm ảnh hưởng đến việc lưu thông máu.

Những nguyên nhân trên đa phần đều xuất hiện ở những người bước vào giai đoạn trung niên, khi cơ thể bắt đầu lão hóa. Tuy nhiên do lối sống của xã hội công nghiệp ngày nay, các công việc đòi hỏi sử dụng nhiều trí óc hơn, thời gian ngồi kéo dài, áp lực cuộc sống gia tăng cùng với thói quen sử dụng các sản phẩm đồ ăn nhanh, nhiều chất bảo quản đã khiến bệnh có xu hướng “ trẻ hóa”.

TRIỆU CHỨNG CỦA BỆNH

Người đàn ông đau đầu do thiểu năng tuần hoàn não
Photo by Andrea Piacquadio from Pexels

Biểu hiện của bệnh có thể xuất hiện thoáng qua khiến nhiều người không để ý. Tuy nhiên nếu không để ý thì bệnh có thể tiến triển thành mãn tính, gây nhiều tổn thương cho não, có thể dẫn đến đột quỵ . Nhận biết bệnh thiểu năng tuần hoàn não thông qua những triệu chứng sau:

  • Đau đầu: đây là triệu chứng phổ biến và xuất hiện sớm nhất ở các trường hợp bị thiểu năng tuần hoàn não. Người bệnh có thể cảm thấy đau ở các khu vực gáy, trán, vùng chẩm hay đau cả đầu.
  • Chóng mặt, mất thăng bằng: xuất hiện cảm giác đứng không vững, chóng mặt như say ô tô. Có người còn thấy tối sầm mặt lại khi thay đổi tư thế như từ ngồi sang đứng. Triệu chứng này có thể kéo dài nhiều giờ cho đến vài ngày
  • Dị cảm: Do máu lên não không đủ khiến não hoạt động không chính xác dẫn đến cơ thể cảm nhận những thứ không có thật. Ví dụ như tiếng vo ve trong tai, cảm giác tê bì chân tay…
  • Rối loạn các chức năng: bệnh thiểu năng tuần hoàn não khiến trí nhớ bị suy giảm, khó kiềm chế cảm xúc, không duy trì được sự tập trung cao độ, mất ngủ, giảm chất lượng giấc ngủ…

LỐI SỐNG PHÙ HỢP

Bữa ăn lành mạnh để hạn chế thiểu năng tuần hoàn não
Photo by Trang Doan from Pexels

Thiết lập và duy trì một lối sống khoa học là vô cùng quan trọng trong việc đẩy lùi sự hình thành của bệnh thiểu năng tuần hoàn máu não. Các thói quen có thể được xây dựng thông qua những nội dung chính sau:

  • Chế độ ăn uống phù hợp: hạn chế các thực phẩm giàu chất béo, cholesterol như sữa, bơ, thịt đỏ
  • Giảm căng thẳng: Căng thẳng kéo dài khiến mạch máu bị co bóp ảnh hưởng đến lưu thông máu. Dành thời gian đi du lịch, nghỉ dưỡng, tham gia các bộ môn nghệ thuật
  • Tăng cường vận động thể chất: tập luyện thường xuyên giúp chúng ta có được chỉ số cân nặng lý tưởng, góp phần giảm lượng mỡ thừa trong máu.
  • Chủ động thăm khám: gặp bác sĩ ngay khi cơ thể xuất hiện những triệu chứng của bệnh này.